Top phần mềm/hệ thống PACS phổ biến: Minerva, Vue PACS, Carestream, GE PACS

Trên thị trường công nghệ thông tin y tế toàn cầu hiện có hàng chục nhà cung cấp phần mềm PACS khác nhau, từ các tập đoàn thiết bị y tế đa quốc gia lâu đời cho đến các công ty phần mềm chuyên biệt và các nhà cung cấp trong nước. Việc lựa chọn đúng hệ thống PACS có ảnh hưởng lâu dài đến hiệu quả vận hành của cả khoa chẩn đoán hình ảnh, vì đây thường là khoản đầu tư gắn bó với cơ sở y tế trong nhiều năm, thậm chí hàng chục năm. Bài viết tổng hợp các phần mềm PACS phổ biến nhất hiện nay, dựa trên đánh giá thực tế từ người dùng và xu hướng thị trường quốc tế.

Vì sao việc chọn đúng phần mềm PACS lại quan trọng?

Không giống như phần cứng máy chẩn đoán hình ảnh có thể thay thế theo từng chu kỳ vài năm, hệ thống PACS thường gắn liền với toàn bộ dữ liệu hình ảnh tích lũy của bệnh viện qua nhiều năm vận hành. Việc chuyển đổi từ một hệ thống PACS này sang hệ thống khác đòi hỏi quá trình di chuyển dữ liệu (migration) phức tạp, tốn kém và tiềm ẩn rủi ro mất mát hoặc sai lệch dữ liệu nếu không được thực hiện cẩn thận. Chính vì vậy, nhiều tổ chức nghiên cứu thị trường công nghệ y tế quốc tế như KLAS Research thực hiện khảo sát định kỳ, thu thập đánh giá thực tế từ hàng nghìn người dùng (bác sĩ chẩn đoán hình ảnh, kỹ thuật viên, quản trị viên CNTT bệnh viện) để xếp hạng độ hài lòng với từng nhà cung cấp PACS — đây là nguồn tham khảo quan trọng khi các cơ sở y tế cân nhắc đầu tư.

Sectra PACS — dẫn đầu bảng xếp hạng độ hài lòng người dùng nhiều năm liên tiếp

Trong các báo cáo xếp hạng "Best in KLAS" gần đây về lĩnh vực PACS, Sectra (Thụy Điển) liên tục dẫn đầu bảng xếp hạng độ hài lòng người dùng ở cả phân khúc PACS quy mô lớn (trên 300.000 lượt nghiên cứu/năm) lẫn quy mô nhỏ, đạt điểm số vượt trội so với các đối thủ khác trong nhiều năm liên tiếp. Sectra cũng được ghi nhận là nhà cung cấp có "market energy" (mức độ được cân nhắc và lựa chọn) cao nhất trong các thương vụ triển khai PACS quy mô lớn mới trên thị trường quốc tế, với gần như toàn bộ người dùng khảo sát cho biết sẽ tiếp tục mua lại sản phẩm này và có kế hoạch gắn bó lâu dài với nhà cung cấp. Sectra cũng cung cấp giải pháp Sectra Secure Desktop — một dạng máy tính ảo bảo mật cao dành cho các hệ thống triển khai quy mô lớn cần kiểm soát truy cập nghiêm ngặt.

Agfa HealthCare — Enterprise Imaging cho radiology

Agfa HealthCare (Bỉ) với giải pháp Enterprise Imaging for Radiology liên tục nằm trong nhóm dẫn đầu về mức độ hài lòng người dùng, đặc biệt được đánh giá cao ở khía cạnh minh bạch trong chính sách chi phí — theo khảo sát KLAS, Agfa là nhà cung cấp duy nhất mà gần như toàn bộ người dùng được khảo sát xác nhận không bị tính phí phát sinh cho từng tính năng nhỏ lẻ, một điểm cộng lớn về tính minh bạch tài chính so với nhiều đối thủ khác trên thị trường.

Fujifilm Synapse — mạnh về trực quan hóa 3D và luồng đọc phim toàn viện

Fujifilm Synapse là hệ thống PACS tiên tiến nổi bật với khả năng trực quan hóa 3D và luồng công việc đọc phim trên quy mô toàn viện (enterprise-wide reading workflows). Trong các kỳ khảo sát KLAS gần đây, điểm số của Fujifilm Synapse liên tục cải thiện qua từng năm, có thời điểm vươn lên vị trí thứ ba trong nhóm PACS quy mô lớn, cho thấy xu hướng đầu tư và cải tiến sản phẩm liên tục của hãng. Dòng sản phẩm mở rộng Fujifilm Synapse Enterprise còn hỗ trợ xem ảnh đa phương thức toàn diện và giao thức sắp xếp hình ảnh tự động (hanging protocol) dựa trên AI, vượt ra ngoài phạm vi riêng khoa chẩn đoán hình ảnh.

Carestream Vue PACS (nay thuộc Philips) — không gian làm việc hợp nhất

Vue PACS, ban đầu do Carestream Health phát triển và hiện nằm trong danh mục sản phẩm của Philips, là hệ thống PACS cấp doanh nghiệp nổi bật với triết lý "một không gian làm việc duy nhất" (single workspace) — cho phép bác sĩ truy cập toàn bộ hình ảnh, dữ liệu và công cụ cần thiết để đọc và báo cáo kết quả mà không cần đăng nhập riêng biệt hay chuyển sang trạm làm việc khác cho từng bộ công cụ chuyên dụng, giúp tránh được chi phí và sự phức tạp của việc tích hợp phần mềm bên thứ ba. Các tính năng nổi bật của Vue PACS bao gồm: PowerViewer trực quan hóa khối lượng (volumetric) tiên tiến cho phép so sánh nhiều nghiên cứu hiện tại và trước đó trong một khung nhìn ảo duy nhất với khả năng khớp 3D thời gian thực; nhận dạng giọng nói gốc tích hợp sẵn (Native Voice Recognition) cho phép đọc báo cáo bằng giọng nói thay vì gõ; và module quản lý tổn thương (lesion management) hỗ trợ theo dõi bán tự động các khối u, hạch, tổn thương qua nhiều lần chụp để phục vụ theo dõi ung bướu. Vue PACS có thể triển khai tại chỗ (on-site) hoặc trên nền tảng đám mây do Carestream/Philips vận hành.

Đáng chú ý, theo các báo cáo thị trường gần đây, khoảng một phần ba khách hàng đang sử dụng hệ thống Philips IntelliSpace PACS (một dòng sản phẩm PACS khác của Philips) được ghi nhận có xu hướng cân nhắc chuyển đổi sang Vue PACS, phản ánh quá trình hợp nhất sản phẩm trong danh mục của Philips sau khi mua lại Carestream.

GE Healthcare Centricity PACS — hệ thống lâu đời, đang dần bị thay thế

Centricity PACS của GE Healthcare từng là một trong những hệ thống PACS phổ biến hàng đầu, phù hợp cho các hệ thống y tế đa cơ sở với khối lượng hình ảnh lớn nhờ khả năng tích hợp PACS-RIS quy mô lớn. Tuy nhiên, theo các khảo sát KLAS gần đây, điểm số hài lòng người dùng của Centricity PACS liên tục ở nhóm thấp nhất trong bảng xếp hạng so với các đối thủ, với tỷ lệ khách hàng thay thế hệ thống này bằng các giải pháp khác khá cao trong khi lượng khách hàng mới cân nhắc lựa chọn lại rất hạn chế — cho thấy xu hướng dịch chuyển của thị trường ra khỏi sản phẩm PACS truyền thống này sang các nền tảng mới hơn.

Philips IntelliSpace PACS — công cụ AI chẩn đoán tích hợp

IntelliSpace PACS của Philips nổi bật với các công cụ chẩn đoán tích hợp AI và quản lý hình ảnh nâng cao, từng ghi nhận hiệu quả vận hành đáng kể tại một số hệ thống bệnh viện lớn — ví dụ một trung tâm y tế học thuật lớn tại Mỹ báo cáo mức giảm đáng kể về chi phí quản lý nghiên cứu hình ảnh trên toàn mạng lưới nhiều bệnh viện sau khi triển khai. Tuy vậy, như đã đề cập ở trên, nhiều khách hàng hiện tại của IntelliSpace PACS đang có xu hướng chuyển dịch sang Vue PACS trong nội bộ danh mục sản phẩm của Philips.

Các hệ thống PACS đáng chú ý khác

• Merative (trước đây là IBM Watson Health) Merge PACS: thường xuyên nằm trong nhóm điểm số hài lòng cao, đặc biệt được đánh giá tốt về khả năng gắn bó lâu dài của khách hàng.

• Infinitt PACS: ghi nhận điểm số cao và đặc biệt mạnh ở phân khúc bệnh viện quy mô nhỏ hơn.

• Novarad NovaPACS: cũng nằm trong nhóm điểm số tốt theo một số khảo sát gần đây.

• Siemens syngo.via: được giới thiệu là nền tảng PACS thông minh, kết hợp trực quan hóa nâng cao với các ứng dụng AI tích hợp sẵn.

• Visage Imaging (Visage 7): đại diện cho nhóm nhà cung cấp PACS cloud-native mới nổi, ghi nhận đà tăng trưởng đáng kể trong các hệ thống y tế quy mô lớn nhờ thiết kế web-based không cần cài đặt (zero-footprint), tốc độ xử lý cao.

• Konica Minolta Exa PACS: dù chưa đủ dữ liệu để xếp hạng chính thức trong một số khảo sát do quy mô thị trường còn hạn chế, nhưng được người dùng đánh giá ở mức điểm khá tốt, cao hơn một số nhà cung cấp lớn hơn.

PACS tại Việt Nam: Minerva PACS

Trong bối cảnh các bệnh viện tại Việt Nam ngày càng chú trọng chuyển đổi số, Minerva PACS (phát triển bởi công ty VietRad) là một trong những giải pháp PACS nội địa được nhiều cơ sở y tế trong nước lựa chọn. Hệ thống được xây dựng theo tiêu chuẩn PACS VNA (hỗ trợ cả dữ liệu DICOM và non-DICOM), có khả năng tích hợp với các hệ thống EMR, HIS, chữ ký số điện tử và các công cụ AI, đồng thời có thể tùy chỉnh quy trình theo yêu cầu vận hành riêng của từng bệnh viện, đáp ứng từ nhu cầu cơ bản đến chuyên sâu của bác sĩ chẩn đoán hình ảnh. Ngoài phiên bản PACS triển khai tại chỗ, nhà cung cấp còn phát triển thêm Minerva Cloud PACS — phiên bản trên nền tảng đám mây với đầy đủ công cụ tương đương bản PACS cục bộ, lưu trữ dữ liệu không giới hạn trên đám mây mà không cần đầu tư thêm hạ tầng phần cứng, phù hợp cho các giải pháp chẩn đoán hình ảnh từ xa (teleradiology). Bên cạnh đó, hệ sinh thái sản phẩm còn có thêm Minerva Telehealth hỗ trợ hội chẩn, tư vấn và khám chữa bệnh trực tuyến giữa các cơ sở y tế, kết nối trực tiếp và chia sẻ dữ liệu y tế giữa các đơn vị.

Xu hướng chung: Cloud PACS ngày càng phổ biến

Nhìn chung trên toàn thị trường, xu hướng chuyển dịch từ PACS triển khai tại chỗ (on-premise) truyền thống sang các giải pháp PACS trên nền tảng đám mây (Cloud PACS) đang diễn ra mạnh mẽ ở cả các nhà cung cấp quốc tế lẫn trong nước. Một hệ thống Cloud PACS điển hình gồm bốn thành phần: kho lưu trữ đám mây mã hóa (nơi dữ liệu hình ảnh DICOM được lưu trữ và đánh chỉ mục), phần mềm xem ảnh không cần cài đặt trên trình duyệt (zero-footprint web viewer) cho phép bác sĩ mở, thao tác và chú thích nghiên cứu mà không cần cài phần mềm cục bộ, mạng lưới bảo mật tuân thủ các tiêu chuẩn bảo mật y tế quốc tế, và giao diện tích hợp kết nối với EHR, RIS và các công cụ AI. Việc chuyển sang mô hình đám mây giúp loại bỏ nhu cầu đầu tư hạ tầng máy chủ tại chỗ, loại bỏ chu kỳ nâng cấp phần cứng định kỳ tốn kém, đồng thời hỗ trợ tốt hơn cho mô hình chẩn đoán hình ảnh từ xa khi cho phép bác sĩ đọc kết quả từ bất kỳ đâu có kết nối internet.

Tiêu chí nên cân nhắc khi lựa chọn phần mềm PACS

Ngoài việc tham khảo các bảng xếp hạng độ hài lòng người dùng quốc tế, các cơ sở y tế nên cân nhắc thêm những tiêu chí thực tế sau khi lựa chọn nhà cung cấp PACS:

1. Khả năng tích hợp với hệ thống hiện có: hệ thống PACS cần tương thích tốt với RIS, HIS, EMR và các thiết bị chẩn đoán hình ảnh (modality) hiện có của cơ sở, tránh phát sinh chi phí tích hợp bên thứ ba tốn kém.

2. Chi phí minh bạch, không phát sinh ẩn: nên làm rõ với nhà cung cấp về các khoản phí có thể phát sinh theo từng tính năng, module bổ sung hay theo số lượng người dùng/lượt nghiên cứu.

3. Khả năng mở rộng và di chuyển dữ liệu trong tương lai: nên ưu tiên các giải pháp hỗ trợ chuẩn VNA (Vendor Neutral Archive) để tránh bị phụ thuộc hoàn toàn vào một nhà cung cấp duy nhất, giúp việc chuyển đổi nhà cung cấp trong tương lai (nếu cần) trở nên đơn giản hơn.

4. Chất lượng hỗ trợ kỹ thuật và cam kết lâu dài của nhà cung cấp: nên tham khảo các đánh giá thực tế từ khách hàng hiện tại của nhà cung cấp về mức độ giữ đúng cam kết, tốc độ phản hồi hỗ trợ kỹ thuật.

5. Phù hợp với quy mô cơ sở: các bệnh viện lớn, đa cơ sở nên ưu tiên các giải pháp có kiến trúc doanh nghiệp đã được kiểm chứng ở quy mô lớn; trong khi các phòng khám, bệnh viện quy mô nhỏ có thể cân nhắc các giải pháp gọn nhẹ hơn, chi phí triển khai thấp hơn, kể cả các giải pháp Cloud PACS trong nước như Minerva.

Đầu tư phần mềm PACS tốt cần đi kèm hạ tầng điện ổn định

Dù bạn chọn triển khai Sectra, Vue PACS, hay giải pháp nội địa như Minerva PACS, giá trị thực sự của một hệ thống PACS chỉ được phát huy khi hạ tầng vận hành phía sau — bao gồm nguồn điện cho máy chủ, thiết bị mạng và trạm làm việc — đủ ổn định để đảm bảo tính liên tục 24/7. Với các giải pháp Cloud PACS như Minerva Cloud PACS, dù dữ liệu được lưu trên đám mây, các thiết bị đầu cuối tại bệnh viện (modality, trạm làm việc, thiết bị mạng kết nối internet) vẫn cần nguồn điện ổn định để duy trì kết nối liên tục; còn với các giải pháp PACS triển khai tại chỗ (on-premise), máy chủ lưu trữ chính là "trái tim" cần được bảo vệ nghiêm ngặt nhất trước mọi rủi ro về điện. Khi lập kế hoạch đầu tư PACS, các cơ sở y tế nên tính toán ngay từ đầu chi phí cho UPS phòng máy chủ — các dòng UPS Hyundai và UPSmart hiện có nhiều lựa chọn công suất phù hợp cho hạ tầng CNTT y tế ở nhiều quy mô khác nhau.