Hiểu Address Number trong Ladder Logic của PLC
1. Ý nghĩa của các con số trong Ladder Logic
Trong lập trình Ladder Logic, mỗi con số xuất hiện bên cạnh các lệnh đều đại diện cho một địa chỉ bộ nhớ (Memory Address) cụ thể trong bảng dữ liệu (Data Table) của PLC.
Các địa chỉ này không được đặt ngẫu nhiên mà tuân theo quy tắc đánh địa chỉ do từng nhà sản xuất PLC quy định.
Lưu ý quan trọng: Cách đánh địa chỉ khác nhau đáng kể giữa các hãng PLC. Ví dụ, địa chỉ 03203 trên PLC Omron có ý nghĩa hoàn toàn khác so với cùng một con số trên PLC Allen-Bradley hoặc Siemens.
2. Phân tích các thành phần của một Rung
Thành phần | Mô tả | Ví dụ |
|---|---|---|
Số thứ tự Rung | Thứ tự của Rung trong chương trình | 00027 |
Địa chỉ tiếp điểm | Địa chỉ bộ nhớ được đọc dưới dạng TRUE/FALSE | 03203 |
Lệnh (Instruction) | Thao tác cần thực hiện | DIFU, Coil |
Địa chỉ đầu ra | Bit nhận kết quả của lệnh | 03210 |
3. Cách PLC quản lý địa chỉ bộ nhớ
PLC chia bộ nhớ thành nhiều vùng khác nhau, mỗi vùng phục vụ một mục đích riêng.
Loại bộ nhớ | Chức năng | Phạm vi điển hình (Omron) |
|---|---|---|
Input Bits (IR) | Trạng thái các đầu vào vật lý | 00000 – 00999 |
Output Bits (IR) | Trạng thái các đầu ra vật lý | 01000 – 01999 |
Internal Relay Bits (IR) | Các bit nội bộ do lập trình viên sử dụng | 02000 – 04999 |
Keep Relay (KR) | Giữ trạng thái ngay cả khi mất điện | LR00 – LR15 |
Timer/Counter (TC) | Giá trị Timer và Counter | TC000 – TC511 |
Data Memory (DM) | Bộ nhớ lưu dữ liệu theo Word | DM00000 – DM19999 |
Địa chỉ 03203 trong PLC Omron thường nằm trong vùng Internal Relay (IR0200 – IR0499).
Điều này có nghĩa:
Đây là một bit nội bộ do lập trình viên sử dụng.
Nó không liên kết trực tiếp với đầu vào hoặc đầu ra vật lý.
4. Cách đặt Bit thành 1 hoặc 0
Để điều khiển giá trị của một địa chỉ bộ nhớ, sử dụng Coil (-( )-).
Coil sẽ ghi giá trị vào bit được chỉ định dựa trên điều kiện của Rung.
Ví dụ:
[---] X Contacts -----( )------ 03203
CoilKết quả:
Nếu các tiếp điểm X có giá trị TRUE → Bit 03203 = 1 (ON).
Nếu các tiếp điểm X có giá trị FALSE → Bit 03203 = 0 (OFF).
Các loại Coil khác
Lệnh | Ký hiệu | Chức năng |
|---|---|---|
Output Coil | -( )- | ON khi Rung TRUE, OFF khi Rung FALSE |
Set (Latch) | -(S)- | Đặt bit = 1 và giữ nguyên cho đến khi Reset |
Reset (Unlatch) | -(R)- | Đặt bit = 0 và giữ nguyên cho đến khi Set lại |
Keep | -(K)- | Giữ trạng thái kể cả khi PLC mất nguồn |
5. Tìm hiểu lệnh DIFU
Lệnh DIFU (Differential Up) trong ví dụ là một xung một chu kỳ quét (One-Shot).
Nó chỉ đưa bit đầu ra lên TRUE trong đúng một chu kỳ quét (Scan Cycle) khi tín hiệu đầu vào chuyển từ FALSE sang TRUE.
Ví dụ:
00027 |----] [------------[ FUN 13 DIFU ]
|---03203----------[ 03210 ]Quá trình hoạt động:
Bit 03203 chuyển từ FALSE → TRUE (cạnh lên - Rising Edge).
Lệnh DIFU được kích hoạt.
Bit 03210 = 1 trong đúng một chu kỳ quét.
Sang chu kỳ quét tiếp theo, 03210 tự động trở về 0.
6. Sự khác biệt giữa các hãng PLC
Mỗi hãng PLC có cách đánh địa chỉ riêng.
Hãng | Cú pháp địa chỉ | Ví dụ |
|---|---|---|
Allen-Bradley (RSLogix) | Type:Slot/Bit hoặc N7:0/1 | I:1/0, O:2.0, N7:0 |
Siemens (STEP 7/TIA Portal) | Byte.Bit hoặc DBX | I0.0, Q4.1, DB1.DBW0 |
Omron (CX-Programmer) | Channel.Number | 0.00, 10.05, 32.03 |
Mitsubishi (GX Works) | X, Y, M, D | X0, Y10, M100, D0 |
Cảnh báo: Không bao giờ giả định rằng địa chỉ giữa các hãng có thể sử dụng thay thế cho nhau. Ví dụ, N7:0 trong Allen-Bradley là một File dữ liệu, trong khi 32.03 của Omron lại là một Channel và Bit. Cùng một cách viết có thể mang ý nghĩa hoàn toàn khác nhau trên các nền tảng PLC khác nhau.
7. Các bước kiểm tra
Để đảm bảo sử dụng đúng địa chỉ bộ nhớ:
Tham khảo Sổ tay Addressing của PLC (ví dụ Omron W340 hoặc W342) để xác định phạm vi địa chỉ hợp lệ.
Kiểm tra bảng bộ nhớ (Memory Table) trong phần mềm lập trình để xác minh trạng thái hiện tại của các địa chỉ.
Sử dụng chức năng Online Monitoring để quan sát sự thay đổi trạng thái của các bit theo thời gian thực.
Đối với đầu vào/đầu ra vật lý, kiểm tra sơ đồ đấu dây để đảm bảo địa chỉ I/O khớp với cấu hình trong PLC.
8. Tóm tắt
Các con số xuất hiện trong Ladder Logic chính là địa chỉ bộ nhớ trong bảng dữ liệu của PLC.
Những địa chỉ này không được đặt ngẫu nhiên mà tuân theo quy tắc do từng nhà sản xuất PLC quy định để ánh xạ tới:
đầu vào vật lý (Input),
đầu ra vật lý (Output),
hoặc các bit nội bộ (Internal Memory).
Bạn có thể điều khiển các địa chỉ này bằng Coil hoặc các lệnh chuyên biệt như DIFU.
Trước khi lập trình, luôn xác nhận đúng quy tắc đánh địa chỉ của dòng PLC mà bạn đang sử dụng để tránh nhầm lẫn giữa các nền tảng khác nhau.
